فلز روی چیست ؟

فلز روی یکی از انواع فلزات غیرآهنی و نرم موجود در دنیا است که قدمت زیادی دارد؛ استفاده از روی به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. بسیاری از اشیاء کشف‌شده مربوط به ماقبل تاریخ با روی ساخته شده‌اند که خود این موضوع، بیانگر قدمت بالای آن است. کشورهای هند و چین نیز هزار سال پیش قبل از میلاد مسیح موفق به استخراج روی شده‌اند؛ به همین دلیل، آن‌ها را از کاشفان فلز روی در آسیا می‌دانند. در سمت غرب هم، آندریاس مارگراف آلمانی در سال 1746 موفق به کشف فلز روی شد. به این ترتیب، فلز روی از قرن‌ها پیش تا به امروز به عنوان یک فلز پایه در بسیاری از صنایع مهم و حیاتی مورد استفاده قرار گرفته است.

فلز روی چیست؟

فلز روی یکی از انواع فلزات غیرآهنی و نرم موجود در دنیا است که قدمت زیادی دارد؛ استفاده از روی به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. بسیاری از اشیاء کشف‌شده مربوط به ماقبل تاریخ با روی ساخته شده‌اند که خود این موضوع، بیانگر قدمت بالای آن است. کشورهای هند و چین نیز هزار سال پیش قبل از میلاد مسیح موفق به استخراج روی شده‌اند؛ به همین دلیل، آن‌ها را از کاشفان فلز روی در آسیا می‌دانند. در سمت غرب هم، آندریاس مارگراف آلمانی در سال 1746 موفق به کشف فلز روی شد. به این ترتیب، فلز روی از قرن‌ها پیش تا به امروز به عنوان یک فلز پایه در بسیاری از صنایع مهم و حیاتی مورد استفاده قرار گرفته است.

کاربرد روی

از کاربردهای روی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

آبکاری فلزات جهت جلوگیری از زنگ زدگی آن‌ها

لوازم الکتریکی و الکترونیکی

استفاده در صنعت خودروسازی

مورداستفاده در صنعت داروسازی

استفاده در صنعت رنگ‌سازی و چاپ

ساخت آلیاژهای مختلف مانند برنج و برنز

استفاده به عنوان بخشی از محتوای باتری‌ها

ویژگی های فلز روی

فلز روی دارای ساختاری نرم و رنگ نقره‌ای مایل به آبی است. این فلز مقاومت کششی ناچیزی دارد و جزو فلزات شکننده محسوب می‌شود؛ به همین دلیل، آن را در حوزه‌های تحمل بار به کار نمی‌گیرند. به عبارتی، سختی روی بسیار کم است و مقاومت حداقلی دارد؛ البته آلیاژهای آن از مقاومت بالاتری برخوردار هستند. همچنین، فلز Zn دارای ساختار کریستالی شش وجهی است و تراکم کمتری در مقایسه با آهن دارد. از لحاظ انعطاف‌پذیری نیز در محدوده حرارتی 212 و 302 درجه فارنهایت به فلزی رسانا و چکش‌خوار تبدیل می‌شود. در کل، رسانایی روی معمولی است؛ اما خواص شیمیایی مناسبی دارد.

فرایند تولید روی

روی توسط سنگ معدن سولفید تولید می‌شود که دارای کادمیوم، سرب، آهن، نقره و… است. این سنگ معدن در کشورهایی مانند چین، ژاپن، استرالیا و کشورهای آمریکای شمالی و جنوبی به وفور یافت می‌شود. کشور ما نیز ذخایر لازم جهت استخراج سنگ معدن سولفید را دارد. در هر حال، برای تولید روی می‌توان از دو فرآیند ذکرشده در قسمت زیر اقدام کرد:

فرآیند الکترولیتی

بیش از 90 درصد روی تولیدشده در جهان طی فرآیند الکترولیتی به دست آمده‌اند. این فرآیند، خود دارای چندین مرحله است که از آن‌ها به ترتیب می‌توان به تغلیظ سنگ معدن، برشته کردن سنگ معدن، تبدیل اکسید روی به سولفات و الکترولیز محلول سولفات روی اشاره کرد.

فرآیند حرارتی

فرآیند حرارتی با استفاده از کوره‌های ISF انجام می‌گیرد. این فرآیند تولید روی به دلیل انتشار زیاد گاز و مصرف بالای انرژی در اروپا به کار نمی‌رود و از فرآیند الکترولیتی استفاده می‌کنند. در این فرآیند، از کلوخه‌ها، روی و سرب حاصل می‌شود.